De kracht van dankbaarheid

Dankbaarheid wordt zowel binnen christelijk geloof als psychologie gezien als een belangrijke waarde. Het is een kracht die je boven jezelf en je leven doet uitstijgen en je verbindt met dat wat goed is. Niet voor niets wordt binnen psychologische hulpverlening en al veel eerder in de Bijbel, geadviseerd om dagelijks een moment te nemen bewust na te denken over waar je dankbaar voor kunt zijn! “Dank God in alles. Want dit is de wil van God in Christus Jezus voor u” (1 Thessalonicenzen 5:18) en “ De Heer is nabij. Laat uw verlangens in alles, door bidden en smeken met dankzegging bekend worden bij God.”(Filippenzen 4:6b).

Wat is dankbaarheid?

Dankbaarheid is volgens de psychologie een gevoel van vreugde als reactie op het ontvangen van een geschenk. Een geschenk ontvang je en ervaar je als goed bijvoorbeeld een cadeau. Maar ook een moment van ontzag bij het ervaren van schoonheid in de natuur kun je ontvangen als een geschenk. Voorwaarden voor het ervaren van dankbaarheid zijn het herkennen van  de waarde van wat je ontvangt en het beseft er geen recht op te hebben. Een postbode doet zijn plicht door pakjes bij je te bezorgen. Je betaalt ervoor en je hebt er recht op dat het pakje bij je thuis wordt bezorgd. Wanneer je aandacht vooral gericht is op rechten en plichten, ervaar je geen dankbaarheid. Je ervaart wel dankbaarheid als je opmerkt hoe hard de postbode werkt, hoe fijn het is dat er mensen zijn die dit werk willen doen en hoe geweldig het is geld te hebben om een pakje te kunnen  bestellen!

Rechten versus genade

Wanneer wij vinden recht te hebben op leven, vakanties, aandacht ervaren we niet de vreugde van dankbaarheid. Je ontvangt niet maar je krijgt waar je recht op hebt. We worden boos als niet aan onze rechten wordt voldaan. Dit geldt voor zowel de onderlinge relaties tussen mensen als onze relatie met God. Dankbaarheid echter, ontstaat wanneer we iedere dag ervaren als een geschenk. Wanneer we er over nadenken hoeveel makkelijker het leven is door alle inspanningen van mensen om ons heen. Wij zouden niet zijn waar we nu zijn, zonder hulp van anderen. Een vreugdevol gevoel van dankbaarheid ontstaat wanneer we oog leren hebben voor het goede, zelfs wanneer het leven moeilijk en pijnlijk is. Welbewust de aandacht te willen richten op de zegeningen in je leven, leidt tot grotere dankbaarheid en een dieper gevoel van levensvreugde.

Wat zegt onderzoek over dankbaarheid?

Uit experimenteel onderzoek bleek dat mensen die wekelijks een ‘dankbaarheid’ dagboek bij hielden minder lichamelijke klachten hadden, zich beter voelden over hun leven als geheel, en optimistischer aankeken tegen de komende week, vergeleken met hen die moeilijke of neutrale levensgebeurtenissen bij hielden in een dagboek. Uit soortgelijk onderzoek onder jongeren kwamen vergelijkbare onderzoeksresultaten. Ook bleek dat het beoefenen en uiten van dankbaarheid van vitaal belang is bij het behouden van goede en bevredigende langdurige relaties.

Dankbaarheid en geloof

God roept ons in zijn Woord op tot een dankbare levensstijl. Daarbij is het belangrijk op te merken dat God niet van ons vraagt te danken omdat we moeilijkheden en verdriet meemaken. Er staat niet “Dank God om alles”, er staat: “Dank Hem in (te midden van) alles”. In Zijn diepste pijn riep Jezus niet: “Dank U Vader, dat U mij deze drinkbeker te drinken geeft”. Integendeel, Hij smeekte: “Laat deze drinkbeker aan Mij voorbij gaan”. Tegelijkertijd wist Hij dat de wil van Zijn Vader volmaakt en goed was. Hij voegde eraan toe: “Maar Uw wil geschiedde”. Om de vreugde die Hem in het vooruitzicht was gesteld, heeft Hij het kruis gedragen (Hebreeën 12:2). God wijst ons een weg van verwachting: dat Hij midden in de moeilijkheden Zijn genade en goedheid zal laten zien, als een geschenk. Wil je groeien in dankbaarheid? Neem dagelijks een moment op na te denken over de gebeurtenissen van de dag. En vraag jezelf af waar je die dag oprecht dankbaar voor kunt en wilt zijn. Geef van harte uiting aan die dank op een manier die bij jou past. Aan mensen om je heen, aan God.